کُل نگر

 

  

"این همه خوش ها ز دریایست ژرف*** جزء را بگذار و بر کل دار طرف"

 

وقتی در حال تماشا ی مناظر (درختان  گیاهان حیوانات پرنده آب کوه دریا) هستیم  یا مدتیشن می کنیم, این نگاه از نوع "جزء نگری" است .

 این تماشا خیلی خوبه , اما آن تماشایی نیست که ما را به فضای یگانگی متصل کنه , در همان تماشای مناظر نگه می داره , مفید آنکه درخت و کوه دریا و دیگر اشیاء انگشت اشاره ای هستند به فضای اطراف .

 حالا

به همان منوال که نشستیم و نظاره گر هستیم بجای نظاره به "اشیاء" به" فضای اطراف اشیاء" نظر کنیم

اولش سخته ولی کم کم آسان تر و روان تر می شود بطوری که در زندگی روزمره اول فضا را می بینیم بعد اشیاء ,کم کم فضایی که اشیاء در او هستند  شاید مثل قطعه رنگی کشیده در آسمان آبی .... (بی وصفه خودت ببین)

و کم کم چیزهای بدیعی تجربه خواهد شد , مخصوصا حالت بینش "کل نگری" برای اولین بار به طور هوشیارانه  تجربه خواهد شد . روشنتر می بینیم , دیگر خط نگاه چشمانما ن همدیگر را قطع نمی کنند و موازی هم اند بدون اینکه همدیگر را قطع کنند می نگریم  بعد نگاه را به کلی دگرگون می کند .

  برای روشن شدن مسئله و سادگی آن یک تجربه ای بگم :

 

یک بعد از ظهری من و خواهر زاده ام که هشت سال دارد با دوچرخه زدیم بیرون

با وارد شدن به اولین خیابان که بسیار پهن بود از خواهر زاده ام پرسیدم :

: هر چه می بینی بگو؟

گفت : درخت  ماشین  خانه  دیوار  آدم  دوچرخه  جاده

گفتم : چیزی که بزرگتر از همه اس  بگو ؟

گفت : درخت

گفتم : بزرگتر از درخت ؟

گفت : ساختمانها

گفتم : بزرگتر؟

: مکث کرد و هیچی نگفت , می گشت و پیدا نمی کرد

گفتم: فضای اطراف درخت را می بینی؟

گفت : آره

گفتم : فضای بین خیابان را می بینی ؟

گفت : آره

گفتم : و فضای اطراف هرآنچه که می بینی ؟

گفت : آره می بینم

گفتم چقدر بزرگه ؟

گفت : خیلی بزرگه خیلی .... مکثی کرد و یک باره بی اختیار گفت :  وااااای دارم خواب میبینم ..... !

به اقتضای سن و ادبیاتش با این جمله فقط توانست وصف آن وسعت "کل نگری" که همه ی آن  اشیاء که می دید در آن فضا جای داشتند  را بگه و تماشا می کرد.

 چنان متحیر دهان و چشمانش باز شده بود که اگر دو چرخه نبود دستها را نیز هم باز میکرد

بعد از کمی شروع کرد به گفتن :

: همه چیز رد می شن اما فضا هستش !

همه چیز دور می شن و کوچک میشن اما فضا بزرگتر میشه ... و چقدر نزدیک... !

.

... بطوری که هواتاریک شده بودومیل رفتن به خانه رانداشت,شده بود"کرسیه السموات والارض"